Voor Charleroi en Luik is 2008 een annus horribilis. Lezers van de Volkskrant stemden beide steden respectievelijk één en twee als lelijkste plek ter wereld. In totaal brachten 2900 lezers een stem uit op volkskrantreizen.nl.
Het idee van de verkiezingen groeide geleidelijk. Onder de lezers van de website was al een tijdje een discussie aan de gang over de lelijkste plek. De redactie zag er wel brood in en organiseerde een wedstrijd. De meest genoemde plekken kregen een plaats in de shortlist. De lijst telde vijf genomineerden in het buitenland en vijf in Nederland. Opvallend is het gemeenschappelijke kenmerk van de kandidaten binnen hun eigen categorie. De steden in het buitenland dragen een sterke industriële stempel. Ze roepen het beeld op van een verouderde industrie, zwarte sneeuw, smog en bleke gezichten. Voor Nederland gaat het over nieuwbouwsteden of steden die in de oorlog of kort daarna hun oude hart en daarbij meteen ook hun ziel hebben verloren. Deze nieuwbouwsteden zijn nooit tot leven gekomen. Verkeerde bouwkundige keuzes of overambitieuze politici worden met de vinger gewezen.
Of dat nog niet genoeg is, stemden 1400 toeristen via de reissite TripAdvisor Brussel tot de saaiste hoofdstad in Europa. Londen en Parijs kwamen er het best vanaf (leukste winkels, bruisend nachtleven, mooiste stadsparken). Hoewel ze tegelijkertijd tot duurste en vieste hoofdsteden van Europa werden gebombardeerd.
Charleroi, Luik en Brussel verdienen dit niet. Dat heb je met dat soort van polls en vederlichte onderzoekjes. De nuance is veelal ver te zoeken. Veel heeft te maken met stereotiepen. Niets om je druk om te maken, want het is allemaal maar spielerei. Maar is dat wel zo. Stereotiepen komen niet zomaar uit de lucht vallen. Waar rook is, is vuur.
Beide verkiezingen werden opgepikt door de pers. Het gaat maar om faits divers maar de kwaliteitskranten De Morgen en De Standaard besteedden er de nodige aandacht aan. Meteen verscheen een opiniestuk van Guido Fonteyn die het opnam voor Charleroi en Luik ('Verroeste fabrieken' De Morgen, 03-03-2008) en Staf Nimmergeers ('Brussel, la morte?' De Standaard, 17-03-2008) die over Brussel mijmerde. Radio 1 ging nog een stap verder en riep haar luisteraars op om voor het Noord-Russiche Nikel te stemmen als lelijkste plaats ter wereld. Op volkskrantreizen.nl ontspon zich een levendige discussie.
Een slimme dienst voor toerisme doet hier iets mee. Een imago kleeft aan je maar je kunt het met enige creativiteit ook ten goede keren. Dat Charleroi de bakermat is van de industriële revolutie op het oude continent neemt niemand je zomaar af. Het industriële verleden zit in elke vezel van de stad. Met enige visie maak je van die stad een toeristische topbestemming. Onbekend maakt immers onbemind.
Men is nog te weinig alert op wat er verschijnt op reisblogs. Het is de kunst om hier slim mee om te springen. Amsterdam heeft dit goed begrepen. In februari 2006 nodigde ze 25 invloedrijke Amerikaanse bloggers uit voor een vijfdaagse citytrip in Amsterdam. De vlucht heen en weer en het verblijf in een vijfsterren hotel was op kosten van het Nederlands Bureau voor Toerisme. De ruil was advertentieruimte op de blogs voor één maand en een interview met de bloggers voor de projectblog. Idee er achter is dat je voor je vakantiekeuze je sterk laat beïnvloeden door vrienden en kennissen die je vertrouwt. Bloggers kunnen die rol als opinieleider hebben.
En waarom dit experiment in februari? Het is pal in het laagseizoen maar net wel de periode waarop de doorsneereiziger nadenkt naar waar hij dit jaar op vakantie trekt. Slim gezien van die Nederlanders.
... dan zijn ze wellicht nog
... dan zijn ze wellicht nog niet in Belgrado geweest...